• +90 532 475 70 88
  • w2w@w2wcm.com

Kripto Paralar ‘a Giriş

Kripto Paralar ‘a Giriş

Son zamanlarda Kripto Paralar ‘la ilgili bir çok skandal, sorun, kazananlar ve kaybedenler vuku buldu. Senelerdir FX piyasasında işlem yapmama rağmen Crpyto Currency ‘leri her daim uzaktan takip ettim. Fakat artık Kripto para sisteminin içerisine girme zamanının geldiğini düşünüyorum. Hali hazırda Trade etmeyecek olsam bile kendi coinimizi üretme projesi aşamalarını burada paylaşmak istiyorum. Kısaca Kripto Paralara Giriş’le ilgili bir derleme yaptık. Bu derlemeyi oğlum Çağıl yaptı. Bu sayede bu genç yaşında onu’da FX ve Crypto piyasasına çekmiş oldum. Umarım bize e size öğretici olarak bir serüvenin içerisine giriyoruzdur…

Kripto Para Nedir, Nasıl Üretilir?
Cryptocurrency, Cryptography yani deşifre edilmesi zor matematiksel kavramlardan türetilen bilgi şifreleme sistemleri tarafından korunan sanal para birimidir. Bu sistem mevcut para biriminin taklit edilmesini ve “double-spending” yani kopyalanıp birden fazla kez kullanılmasını engeller. Bu para birimleri belirli bir merkezi olmayan BlokChain teknolojisine dayanır.

BlockChain terim olarak dijital bir kayıt defterine benzer. BlockChain teknolojisine dayanan yazılımlar akla gelebilecek her türlü veriyi takip edebilir. Blockchainde bulunan bu bilgiler değiştirilemez, hacklenemez.

Bir blok bir veriyle dolduğunda kalıcı kayıt haline gelebilmesi için her blok, her iki bloğun içeriğine başvuran bir kodla bir sonraki bloga bağlanır bu yüzden zincir adını almıştır. Zincire katılan her bilgisayar bir düğüm olarak katılabilir ve bu zincirde milyonlarca düğüm olabilir bu nedenle kırılması imkansızdır. Blokları bozabilmek için milyarlarca kopyası olan olan bu zincirdeki tüm blokların değiştirilmesi gerekmektedir bu da onun kötüye kullanımını imkansız yapar.

Blokların 4 ana özelliği vardır : Previous Hash, Hata, Nonce, Hash.

BlockChain ‘lerin temel görevi sanal ortamdaki bilgileri blok olarak adlandırılan koleksiyonlarda gruplandırmaktır. En bilinen ürünü ise bu CryptoCurrency ‘lerdir.

Özet olarak : CryptoCurrency ’ler ağ üzerinde milyonlarca bilgisayar arasında paylaşımı yapılan dijital bir varlık formudur. Merkezsiz mimari devletin ve merkez otoritelerin kontrolu dışındadır. Herkesin kolayca erişebilmesi ancak hacklenip kontrol edilememesi bu mimariyi etkileyici yapar. İşlemsel verilerin bütünlüğünü sağlayan örgütsel metodlar olan Blockchain ‘ler, CryptoCurrency ‘lerin başlıca Componentidir. Çoğu uzman BlockChain ve buna benzer teknolojilerin hukuk ve finans gibi birçok endüstriyi bozacağına inanılıyor. CryptoCurrency ‘ler taşınabilirlik, bölünebilirlik, enflasyon direnci ve şeffaflık açısından takdir edilmesine karşın, illegal olarak kullanımları, döviz kuru oynaklığı ve alt yapılarındaki güvenlik açıkları sebebiyle eleştiriliyor. CryptoCurrency ‘ler dijital kayıt defterinin içine kaydedilen sanal jeton olarak adlandırılan ve sanal ortamda bize güvenli ödeme yapma imkanını sunan sistemlerdir.

BlockChain teknolojisine dayalı ilk Cryptocurrency Bitcoin ‘dir ve piyasanın hala en bilinen ve en değerlisidir.

2009 yılında ortaya çıkarılan bitcoin mart 2021 itibariyle 18.6 milyon adediyle toplam market değeri 927 milyar dolar civarlarındadır.

Avantajlar :

CryptoCurrency ‘ler arada banka ve kredi kartı şirketleri gibi üçüncü parti mecralar olmadan iki kişi arasında direkt olarak para akışını sağlar. Bu akışlar public ve private keylerle sağlanır. Modern CryptoCurrency sistemlerinde kullanıcının Wallet ‘ına (cüzdan) akışı sağlamak için bir Public Key bulunur bu key halka açıktır ancak Private Key ise sadece kullanıcının kendisi tarafından bilinir ve para transferini onaylamaya yarar.

Bakiye transferleri en az işlem ücreti alınarak yapılır bu da kullanıcıların banka tarafından elektronik transfer adı altında kesilen işlem ücretinden kaçınmalarını sağlar.

Dezavantajlar :

Yari-Anonim yapısıyla CryptoCurrency işlemleri kara para aklama ve vergi kaçırma gibi illegal olayları mümkün kılabilir. Ancak CrpytoCurrency yöneticileri bilgi kaçırmaya çalışan kişilere karşı anonimliğe ve kişisel bilgilerin korunmasına çok önem verir. Bu nedenle bazı CryptoCurrency ‘ler diğerlerinden daha gizlidir. Örneğin Bitcoin (BTC) bu illegal işler için kötü bir seçimdir çünkü Bitcoin BlockChain ‘in adli analiziyle bu kişilerin izleri kolaylıkla sürülebilir. Ancak Dash, Monera ve Zcash gibi CryptoCurrency ‘lerde iz sürmek daha zordur.

En büyük dezavantajlarından biri ise bu Currency ‘lerin fiziksel şekilde var olmaması ve bir merkez veritabanında depolanmaması sebebiyle yedek bir Private Key yoksa Currency ‘lerin Hard Drive ‘ında meydana gelen bir arıza bu sahip olduğunuz sanal tokenleri yok edebilir. Bu sistem belirli bir merkeze bağlı olmadığı icin ne bir devlet ne bir şirket sizin kaybolan bakiyenizi geri getiremez. CryptoCurrency ‘lerin borsadaki fiyatları arz ve talebe dayandığı için Currency ‘nin hangi para biriminde ne kadar para ettiği Currency ‘lerin nadirliğine göre belirlendiğinden bu değerler sürekli değişebilir.

Bitcoinin 2017 yılında her bir adedi icin 19k dolara kadar yükselip 3,5k dolar değerlerine düşmesi bunun için iyi bir örnektir. 2021 de ise 65k dolarla yeni tepe yaparak bu derlemenin yapıldığı sırada 50k $ civarında hareket etmektedir.

Bazı ekonomistler CryptoCurrency ‘lerin kısa ömürlü spekülatif bir balon olduğunu söylüyor. (1636 Lale çılgınlığı ve 1990 sonlarında ki dotcom furyası gibi)

Coin Mining Mantığı : 

CryptoCurrency madenciliği özel yazılım ve donanıma sahip cihazların karmaşık problemleri çözerek CryptoCurrency transfer işlemlerini onaylaması ve bunun sonucunda Mining ‘i yapılan Kripto Para ile ödüllendirilmesidir. Transferler BlockChain ‘lerde onaylanmadan önce işlem havuzuna akatırılır ve bu işlemler birleşerek bir blok oluşturur. Bloklar mining ağına bağlı cihazlar tarafından onaylandıktan sonra BlockChain ‘e yazılır.

Teoride gerekli donanıma sahip ve internet bağlantısı olan herkes mining yapabilir ancak gerekli donanımdan kasıt evinizdeki kişisel bilgisayarınız değildir. Mining işlemi enerji ve zaman bakımından çok harcama yapar. Hemen hemen 10 dakikada Mining ‘i yapılan 1 Bitcoin için neredeyse 72 terawatt enerji harcanır bu da 1 Wattın yaklaşık 1.000 katıdır. Mining için harcanan güç, enerji ve zaman Coinin değerinde en büyük belirleyicidir.

Mining Çeşitleri :

Proof of Work (İş Kanıtı) Miningi : Karmaşık problemi çözen ve bloktaki işlemleri doğrulayan ilk madenci işlemi ağa yayınlayarak ağda belirlenen CrpytoCurrency ödülünü ve bloktaki işlemler için ödenen işlem ücretlerini almaya hak kazanır. Ağa bağlı tüm kullanıcılar Blok Zincirinin bir kopyasını indirebilir ve aynı zamanda onaylanmış tüm blokların doğrulamasını gerçekleştirebilir.

Proof of Work (PoW) ‘ün 

Avantajları ve Dezavantajları : Bu madencilik türü yüksek hesaplama gücüyle yapılır ve yüksek hesaplama gücü için yüksek donanımlı işlemciler gerekir ve bu hesaplama gücü mining ağındaki verilerin güvenliğini sağlamada en büyük faktordur. Bu mining türünüde başa gelebilecek saldırıların başarılı olabilmesi için  o networkteki hesaplama gucunun %51 ‘inin ele geçirilmesi gerekmektedir ve bu da networkun büyüklüğü ve hesaplama gücü ele alındığında imkansıza yakındır. Ancak hesaplama gücünün ele geçirilme zorlugu sağladığı güvenlik sebebiyle PoW ‘un en büyük avantajı olarak görülse de aynı zamanda en büyük dezavantajı olarak da görülmektedir çünkü networkte en büyük paya sahip network, en yüksek işlem gücüne sahip olabilmektedir. Bu da CryptoCurrency ‘lerdeki merkezsizlik ilkesiyle ters düşer ve güçlü olanın otorite kurmasına olanak sağlayarak miningi tekelleşmiş bir hale sokabilir.

Proof of Stakes (Hisse Kanıtı) Miningi : Hisse kanıtı protokolünü kullanan Blok Zincirlerinde, kullanıcılar blok doğrulama ödüllerini ve diğer kullanıcıların ödediği transfer ücretlerini hisseleriyle orantili olarak paylaşır. Bu işlem halka açık bir şirketin hisselerine sahip olmaya benzer. Daha fazla hisse sahibi olan kişilerin şirketin dağıttığı kardan daha yüksek pay alması gibi “staking” için daha fazla “Kripto Para” kaynağı ayıran kullanıcılar da gelirden daha yüksek pay alırlar.

Bu mining tipi için hesaplama gücüne sahip olmak yerine sermayenizin, mal varlığınızın olması gerekir. Sıfırdan başlamak zordur.

Mining (Madencilik) için farklı teknikler vardır.

ASIC madenciliği : Asic sistemleri CryptoCurrency madenciliği odaklı sistemlerdir. İçlerindeki yazılımlar ve donanımlar onları mining için özel kılar. Çok sayıda işlemciden oluşan ASIC cihazlar yüksek hesaplama kapasitesine sahip olup cok fazla enerji tüketirler. Bunun icin güçlü elektrik altyapısına ihtiyaç vardır. Bitcoin, Litecoin gibi Proof of Work tabanlı Kripto Paralar yüksek hesaplama kapasitesi ihtiyacı nedeniyle artik sadece ASIC ile yapılabilmektedir.

GPU madenciliği : Grafik kartlarının işlemcileri bilgisayar işlemcilerine göre daha güçlüdür ve hesaplama odaklıdır. Ethereum, Zcash gibi CryptoCurrency ‘lerin mininginde GPU ‘lar kullanılır. GPU ‘lar ASIC’e göre daha uygun fiyatlıdır ve madenciler birden fazla ekran kartını bir araya getirerek RIG adı verilen cihazları kullanırlar.

CPU madenciliği : Evlerde kullanılan bilgisayarlara mining yazılımı kurularak yapılabiliyordu ancak bu yöntem çok düşük performanslıdır ve neredeyse tercih edilmez.

Bulut madenciliği : Mining için yeterli donanımı olmayan kişiler Bulut Madencilik servislerinden işlemci gücü kiralar ve bu işlem gücünü istedikleri mining havuzuna yönlendirerek mining yapabilirler. Ödenen işletme maliyeti madencilikten gelen geliri azaltabilir.

Mining (Madencilik) yapmak mantıklı bir hareket midir?

Seçilen madencilik türüne, CryptoCurrency fiyatına göre bu işten kar etmek epey zaman almaktadir. Donanım için yatırım yapıp bu yatırımın kar olarak karşılığını vermesi için zaman gereklidir ve riskli bir iştir. Gelir elde etme ihtimalini artıracak işlemler yapıldığında (işlemci gücü artırma gibi) elektrik tüketimi artar daha fazla cihazı bir arada çalıştırmanız gerekir ve bu cihazlari soğutmak zorlasir. Mining için yeterli donanım ve altyapıya cihazları barındırabilecek bir alana ve cihazları işletebilecek teknik bilgiye sahip olmanız gerekir.

İş Kanıtı (PoW) madenciliği yaparken zorluk arttıkça gelirler düşebilir. İş Kanıtı madenciliğinde geliri korumak için düzenli olarak donanıma yatırım yapmak ve cihazları yenilemek gerekir. Kısaca mining yaparken başlangıç için bir sermaye zamana, alana ihtiyacınız vardır ve ayrıca gelir elde etmeyi devam etmek için yatırım yapmaya ihtiyacınız vardır ve bunun için ekstra bi sermaye oluşturmanız gerekir. Yüksek donanım maliyetleri ve elektrik harcaması nedeniyle Proof of Work miningi yerine Proof of Stakes miningi yapmak kullanıcılar arasında yaygınlaşmaktadır.

Tanay AYITMAZ

Mesajınızı bırakın